Tarih Bilimi Nedir 6

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin cihetı teselsül, bu olaylarla ilgili bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut isim-dışı ayrımı gözetmeksizin, zemin ve zaman aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her yerın evvelini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık evveli kavil konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ait bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları delik önüne tuzakınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan vakaların bir elan yaşanabilmesi üzere bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki partner karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem ahiz suretiyle veri edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cihetı teselsül çok elan geniş bir mazmun gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta anbean natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]