Tarih Bilimi Nedir 4

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin katı aralık, bu olaylarla alakadar bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beniâdem-dışı ayrımı gözetmeksizin, durum ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, rastgele bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın güzeşteini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei lakırtı konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara üstüne tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları ayn önüne kırmızıınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir daha yaşanabilmesi kabil bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar mukabillığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, selen alma kanalıyla vukuf edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının katı aralık çok daha geniş bir medlul hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta derece derece tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey değildir.[5]