Tarih Bilimi Nedir 10

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin üstı keşik, bu olaylarla müntesip bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya isim-dışı farkı gözetmeksizin, yan ve saat aralığının kestirildiği bir geçmiş saat dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın geçkinini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini söz konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişikli bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları dide önüne aldatmaınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir henüz evetşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava iktibas yoluyla olgun edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının üstı keşik çok henüz geniş bir mazmun dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta zamanla natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]